Μπροστά σε μια ιδιαίτερη ανακάλυψη βρέθηκαν Πολωνοί αρχαιολόγοι στη μικρή γραφική λουτρόπολη, Σούπαρλ στα βορειοανατολικά της χώρας. Μέσα σε...
Μπροστά σε μια ιδιαίτερη ανακάλυψη βρέθηκαν Πολωνοί αρχαιολόγοι στη μικρή γραφική λουτρόπολη, Σούπαρλ στα βορειοανατολικά της χώρας. Μέσα σε κεραμικά αγγεία ανιχνεύτηκαν ίχνη αλκοολούχου ποτού, ηλικίας 4.500 χρόνων, αποδεικνύοντας το πώς οι κοινότητες της Ύστερης Νεολιθικής Εποχή και της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, συγκεντρώνονταν, θρηνούσαν και σηματοδοτούσαν την ταυτότητά τους.
Το εξίσου εντυπωσιακό είναι πως τα αγγεία δεν προέρχονται από οικία ή εργαστήριο, αλλά από ταφικό σύνολο, γεγονός που προσδίδει χρήσιμες πληροφορίες για τα ταφικά έθιμα της εποχής και της περιοχής.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο του Λοτζ ανίχνευσαν μοριακά υπολείμματα που υποδεικνύουν ποτά που προήλθαν ως αποτέλεσμα ζύμωσης και προσομοιάζουν με μπίρα ή ένα πιο σύνθετο μικτό ποτό που περιγράφεται ως σκανδιναβικό γκρογκ - με κριθάρι ή σίκαλη, άγρια κράνμπερι, μέλι, τζίντζερ και ρετσίνη σημύδας για γεύση και συντήρηση.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Archaeometry και οι ερευνητές περιέγραψαν πώς έγινε η ζύμωση σε μια παραμεθόρια περιοχή στο δεύτερο μισό της τρίτης χιλιετίας π.Χ.
«Τα αγγεία γίνονται μάρτυρες ενός κόσμου στον οποίο το ποτό, η τελετή και η πολιτιστική επαφή από απόσταση μπορεί να ήταν στενά συνδεδεμένες», αναφέρεται.
Τα αγγεία ανήκουν στον τύπο του ποτηριού καμπάνας, έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους αρχαιολογικά στην προϊστορική Ευρώπη. Τέτοια αγγεία απαντώνται συχνά σε τάφους και σημεία με τελετουργικές αποθέσεις, όπου η κεραμική, μαζί με κοσμήματα από κεχριμπάρι, εργαλεία και ανθρώπινα λείψανα, σχηματίζουν οργανωμένα συμβολικά σύνολα.
Στο Σούπαρλ τα αγγεία του τύπου ποτήρι καμπάνα προέρχονται από τέσσερα ταφικά σύνολα. Από ένα σύνολο 43 θραυσμάτων επιλέχθηκαν 13 και εξετάστηκαν με τη μέθοδο της αέριας χρωματογραφίας.
Τα υπολείμματα του αλκοόλ δεν είναι ευκρινή, εντοπίζονται ωστόσο δείκτες ζύμωσης και η υπόθεση εργασίας βασίζεται στον συνδυασμό λιπαρών οξέων, με φυτικές στερόλες και οργανισμά οξέα, που υποδεικνύουν ποτά, τα οποία έχουν υποστεί ζύμωση.
Τουλάχιστον εννέα από τα 13 αγγεία φαίνεται να περιείχαν κάποτε αλκοολούχα ποτά. Κάποια μάλιστα διατήρησαν αζελαϊκό οξύ, το οποίο υπάρχει στο σιτάρι και το κριθάρι, καθώς και βανιλίνη, η οποία μπορεί να συνδέεται με τον μετασχηματισμό των δημητριακών κατά τη βυνοποίηση, την ξήρανση ή τη θέρμανση.
Η ανακάλυψη αυτή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επειδή αυτό το τμήμα της βορειοανατολικής Πολωνίας δεν ήταν γεωργικό τοπίο εκείνη την εποχή. Εάν το σιτάρι ή το κριθάρι χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή αλκοολούχων ποτών, οι πρώτες ύλες έφτασαν στην Πολωνία μέσω των δικτύων ανταλλαγής προϊόντων από περιοχές που ήταν σε ανάπτυξη η γεωργία. Αυτό αποτελεί σημαντικό στοιχείο για τους αρχαιολόγους, καθώς δείχνει πως ένα αλκοολούχο ποτό που καταναλωνόταν στα όρια των πεδιάδων της Βόρειας και Ανατολικής Ευρώπης μπορεί να μετέφερε κάτι περισσότερο από γεύση. Μπορεί να μετέφερε επαφή, κοινωνική θέση και μνήμη. Τα αγγεία υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι σε αυτή τη δασώδη παραμεθόρια περιοχή δεν ήταν απομονωμένοι από τα ρεύματα της προϊστορικής Ευρώπης.
Οι ερευνητές περιγράφουν το ποσό ως μπίρα ή ως πιθανό μίγμα τύπου σκανδιναβικού γκρογκ. Τέτοια ποτά μπορεί να έχουν συνδυάσει δημητριακά με φρούτα, βότανα, ρητίνες ή άλλα φυτικά συστατικά. Το βενζοϊκό οξύ που βρέθηκε σε πολλά δείγματα μπορεί να υποδηλώνει φρούτα όπως κεράσια, φράουλες ή σμέουρα, ενώ ενώσεις που σχετίζονται με ρητίνες εγείρουν την πιθανότητα ότι οι ρητίνες δέντρων χρησιμοποιήθηκαν για συντήρηση, γεύση ή άρωμα.
Μπορεί κανείς να φανταστεί ένα αγγείο ως τελετουργικό στοιχείο και όχι ως κτέρισμα. Το ποτό στο εσωτερικό μπορεί να ήταν ξινό, αρωματικό και θολό. Ίσως καταναλώθηκε κατά τη διάρκεια μιας κηδείας, χύθηκε ως προσφορά ή μοιράστηκε μεταξύ συγγενών και φίλων που συμμετείχαν στο πένθος και είχαν το αίσθημα του ανήκειν.
Το συμπέρασμα της έρευνας είναι πως οι άνθρωποι σε αυτή τη βορειοανατολική ευρωπαϊκή παραμεθόρια ζώνη χρησιμοποιούσαν κεραμικά αγγεία για τη μεταφορά και τη διατήρηση αλκοολούχων ποτών. Και ανοίγει έτσι η συζήτηση για την καθημερινότητα της εποχής, την ανταλλαγή των δικτύων, την παρασκευή ποτών. Μια συζήτηση στην οποία συμμετέχει πλέον ενεργά όλο η επιστημονική κοινότητα.
Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.
Manasterski, D., K. Januszek, A. Rosiak, A. Cetwińska, and J. Kałużna-Czaplińska. 2026. The Oldest Traces of Alcoholic Beverages in the Border Zone of the North and East European Plains. Archaeometry 68, no. 2: 153–172. https://doi.org/10.1111/arcm.70024.
Πηγή: Voria
Δεν υπάρχουν σχόλια