Ο Κώκαλος παρέδωσε έλαιο τόσο για/στον Ευμήδη OLE +WE 518.4 λίτρα από/στο (εργαστήριο) του Ιψέα (Ipsewās) ψευδόστομοι αμφορείς 38 Πήλινη πιν...
Ο Κώκαλος παρέδωσε έλαιο τόσο
για/στον Ευμήδη OLE +WE 518.4 λίτρα
από/στο (εργαστήριο) του Ιψέα (Ipsewās) ψευδόστομοι αμφορείς 38
Πήλινη πινακίδα Γραμμικής Β γραφής
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Συλλογή Προϊστορικών Αρχαιοτήτων, αρ. ευρ. Π 24035 (PY Fr(1) 1184)
Προέλευση: Πύλος, Ανάκτορο Άνω Εγκλιανού («Ανάκτορο του Νέστορος»)
Διαστάσεις: Μήκος: 7 εκ., Ύψος: 4,3 εκ., Πάχος: 1,1 εκ.
Χρονολόγηση: 1200/1190 π.Χ. (ΥΕΙΙΙΒ2/ΙΙΙΓ περίοδος)
Χώρος έκθεσης: Έκθεση Μυκηναϊκών αρχαιοτήτων, Αίθουσα 4, Προθήκη 29
Η μικρή πινακίδα προέρχεται από τον χώρο του αρχειοφυλακείου του Ανακτόρου της Πύλου. Οι δυο τελευταίες λέξεις της πρώτης γραμμής (έλαιο τόσο) έχουν γραφτεί πάνω σε προηγούμενο σβήσιμο, ενώ στην δεξιά, πλαϊνή πλευρά πέντε τελείες στο ύψος της γραμμής .2 και μία τελεία στο ύψος της γραμμής .3, δεν αποκλείεται να υποδηλώνουν ένα είδος επιπλέον ελέγχου πριν την αρχειοθέτησή της.
Ο Κώκαλος και ο Ευμήδης είναι οι βασικοί εμπλεκόμενοι στην αναγραφόμενη συναλλαγή. Ο ένας παραδίδει κι ο άλλος παραλαμβάνει για λογαριασμό του Ανακτόρου 518,4 λίτρα αρωματικού ελαίου, ποσότητα που αντιστοιχεί στη χωρητικότητα των 38 ψευδόστομων αμφορέων, που, όπως φαίνεται στην τρίτη γραμμή της καταγραφής, συνδέονται με το εργαστήριο του Ipsewās. Αν και για τον τελευταίο μπορούμε από τα συμφραζόμενα του κειμένου της πινακίδας να εικάσουμε ότι επίσης ανήκει στον κλάδο των αρωματοποιών,[4] δεν υπάρχει κανένας ενδοιασμός για τον Κώκαλο και τον Ευμήδη, τους οποίους, από άλλες πινακίδες,[5] γνωρίζουμε με την ιδιότητά τους: *αλειφαζόος (a–re–pa–zo–o/a–re–po–zo–o).
Δυστυχώς, δεν μπορούμε να συνδέσουμε τους επώνυμους αυτούς δημιουργούς με το ακριβές παραγόμενο έργο τους, καθώς τα αρωματικά έλαια και η μυρωδιά, ή και οι θεραπευτικές τους ιδιότητες, που τα καθιστούσαν περίφημα στις αγορές της Μεσογείου, δεν έφτασαν σε εμάς. Ωστόσο, κρίνοντας από τον μικρό αριθμό των γνωστών, επώνυμων αρωματοποιών και από τη σημαντική θέση που κατείχαν στο Ανάκτορο,[6] μπορούμε να συμπεράνουμε τη μεγάλη αναγνώριση της υψηλής αξίας των δημιουργιών τους από τους συγχρόνούς τους.
Τα ανακτορικά αρωματικά έλαια τη Μυκηναϊκή εποχή, δεν ήταν απλώς είδος πολυτελείας που εξυπηρετούσε καλλωπιστικές, ιατρικές και τελετουργικές χρήσεις. Η ποιότητά τους πιθανώς να διαμόρφωνε τα πρότυπα της εποχής περί ευοσμίας και, έτσι, η σύνδεσή τους με επώνυμους δημιουργούς, να αύξανε αυτόματα και την αξία τους.
[1] Περισσότερες από 80 πινακίδες έχουν αποδοθεί στον «Γραφέα 2» (Hand 2 ή Scribe 602).
[2] O «Γραφέας 2» έχει καταγράψει σχεδόν τις μισές από τις πινακίδες αυτής της κατηγορίας, οι οποίες έχουν εντοπιστεί σε διάφορα σημεία του Ανακτόρου αλλά κυρίως στα δωμάτια 23 και 38.
[3] Στις πινακίδες Un(1) 249 (ΕΑΜ Π 23460) [ΕΙΚΟΝΑ 3] και Un(1) 267 (ΕΑΜ Π 23469) [ΕΙΚΟΝΑ 4], όπου παραδίδονται στους αρωματοποιούς αρωματικά φυτά και άλλες πρώτες ύλες για την παρασκευή των αρωματικών ελαίων.
[4] Το όνομα του Ipsewās δεν έχει σωθεί σε άλλη πινακίδα ώστε να μπορέσουμε να διασταυρώσουμε άλλες πληροφορίες για τη δραστηριότητά του στο Ανάκτορο.
[5] Ο Κώκαλος στην πινακίδα Fg 374 και ο Ευμήδης στις πινακίδες Ea 812 και Ea 820.
[6] O Φίλαιος εργάζεται στην υπηρεσία της Πότνιας, οι Κώκαλος και Ευμήδης είναι κάτοχοι γαιών.
Δρ Κατερίνα Βουτσά
Κείμενο πινακίδας
Bennett, E.L.,Jr., Melena, J.L, Nakassis, D., Olivier, J.-P. and Palaima. T.G. 2025. The Palace of Nestor at Pylos in Western Messenia IV. The Inscribed Documents, Volume 1. Documents 1–616; 2. Documents 622-1589. Columbus, Georgia: Lockwood Press for the University of Cincinnati.
Godart, L. and Sacconi, A. 2019-2020. Les archives du roi Nestor: Corpus des inscriptions en linéaire B de Pylos, Vol. 1: Séries Aa–Fr, Vol. 2: Séries Gn–Xn. Pasiphae 13–14. Pisa and Roma.
Βιβλιογραφία
Φάππας, I. 2010. Ἔλαιον εὐῶδες, τεθυωμένον. Τα αρωματικά έλαια και οι πρακτικές χρήσης τους στη μυκηναϊκή Ελλάδα και την αρχαία Εγγύς Ανατολή (14ος – 13ος αι. π.Χ.), Κρητική Εστία, Περίοδος Δ, 13, Χανιά.
Killen, J.T. 2001. “Some thoughts on ta-ra-si-ja”, in S. Voutsaki and J. Killen (eds), Ecomomy and Politics in the Mycenaean Palace States. Proceedings of a Conference held on 1-3 July 1999 in the Faculty of Classics, Cambridge, ProcCambrPhilSoc Suppl. Vol. 27, Cambridge Philological Society, Cambridge, 161-180.
Nikoloudis, S. 2017. “Tracking Eumedes, the Unguent-Boiler: Mycenaean Textual and Archaeological Clues”, in Nosch, M.-Louise and H. Landenius Enegren (eds), Aegean Scripts: Proceedings of the 14th International Colloquium on Mycenaean Studies, Copenhagen, 2-5 September 2015, Vol. 1, Incunabula Graeca 105.1, Roma: Consiglio Nazionale delle Ricerche edizioni. 489-498.
Shelmerdine, C. W. 2025. “The Perfume Industry”, in Stocker, Sh. R., C. L. Lyons, J.L. Davis, and E. Militsi-Kechagia, (eds). The Kingdom of Pylos: Warrior-Princes of Mycenaean Greece, Los Angeles, J. Paul Getty Museum, 159-162.
Voutsa, K. 2018. “Perfumed Oils in the Mycenaean Period”, in M. Lagogianni-Georgarakos (ed.), The Countless Aspects of Beauty in Ancient Art, National Arcaheological Museum Exhibitions Catalogue, Athens, Archeological Receipts Fund, 475-484.
Πηγή: Κ. Βουτσά, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
Δεν υπάρχουν σχόλια