Τσεχία: Τάφος 4.300 ετών αποκαλύπτει γυναίκα θαμμένη με νεογέννητο στην αγκαλιά της

Αρχαιολόγοι στην Τσεχία έφεραν στο φως αυτόν τον τάφο της Εποχής του Χαλκού, ηλικίας 4.300 ετών, κοντά στο Brandýs nad Labem, όπου μια γυναί...

Αρχαιολόγοι στην Τσεχία έφεραν στο φως αυτόν τον τάφο της Εποχής του Χαλκού, ηλικίας 4.300 ετών, κοντά στο Brandýs nad Labem, όπου μια γυναίκα είχε ενταφιαστεί μαζί με ένα νεογέννητο βρέφος, ενώ δίπλα στην κεφαλή της είχαν τοποθετηθεί δύο κεραμικά αγγεία. [Credit: Institute of Archaeological Heritage Care of Central Bohemia (ÚAPPSČ)]

Αρχαιολόγοι στην Τσεχία έφεραν στο φως έναν τάφο ηλικίας 4.300 ετών, της Εποχής του Χαλκού, κοντά στο Brandýs nad Labem, στον οποίο μια γυναίκα είχε ενταφιαστεί μαζί με ένα νεογέννητο βρέφος στην αγκαλιά της. Η γυναίκα ήταν τοποθετημένη σε δεξιά πλάγια κατακεκλιμένη θέση, με τα κάτω άκρα σε κάμψη, ενώ το βρέφος είχε τοποθετηθεί έτσι ώστε το πρόσωπό του να είναι στραμμένο προς εκείνη. Ο τάφος εντοπίστηκε στο Brandýs nad Labem, κοντά στην Πράγα, και οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι αυτή η ασυνήθιστη ταφική πρακτική ενδέχεται να υποδηλώνει θάνατο κατά τη διάρκεια του τοκετού ή αμέσως μετά από αυτόν.

Η ανακάλυψη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο σωστικής ανασκαφικής έρευνας, η οποία προηγήθηκε της κατασκευής της περιφερειακής οδού παράκαμψης Brandýs nad Labem – Stará Boleslav. Η έρευνα, που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Προστασίας Αρχαιολογικής Κληρονομιάς της Κεντρικής Βοημίας (ÚAPPSČ), έφερε στο φως ένα νεκροταφείο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, καθώς και ίχνη οικισμού της ρωμαϊκής περιόδου.

Δύο σκελετοί με τα πρόσωπα στραμμένα ο ένας προς τον άλλον

Με βάση τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις, οι αρχαιολόγοι χρονολογούν το νεκροταφείο περίπου στο 2300 π.Χ., στην πρώιμη φάση του πολιτισμού της Únětice. Οι ειδικοί προσδιόρισαν την ηλικία της γυναίκας σε περίπου 30 έτη και διαπίστωσαν ότι ο σκελετός της βρισκόταν σε δεξιά πλάγια κατακεκλιμένη θέση, με τα κάτω άκρα σε κάμψη.

Γενική άποψη των αρχαιολογικών ανασκαφών κατά μήκος της υπό σχεδιασμό οδού παράκαμψης Brandýs nad Labem–Stará Boleslav στην Τσεχία, όπου οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ταφές της Εποχής του Χαλκού και κατάλοιπα μεταγενέστερων οικισμών. [Credit: Středočeský kraj]

Η πιο εντυπωσιακή λεπτομέρεια ήταν η τοποθέτηση του νεογέννητου στην αγκαλιά της γυναίκας, με τα πρόσωπά τους στραμμένα το ένα προς το άλλο. Η διάταξη αυτή υποδηλώνει ότι τα δύο άτομα ενταφιάστηκαν σκόπιμα μαζί, στον ίδιο τάφο.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η γυναίκα ενδέχεται να έχασε τη ζωή της κατά τη διάρκεια του τοκετού ή λίγο μετά από αυτόν. Ωστόσο, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί οι λεπτομερείς αναλύσεις που θα επιτρέψουν τον προσδιορισμό της αιτίας θανάτου και της βιολογικής συγγένειας μεταξύ των δύο ατόμων.

Ο ανθρωπολόγος Pavel Kubálek τεκμηρίωσε τον τάφο in situ και ανέσυρε τα ανθρώπινα κατάλοιπα, προκειμένου να υποβληθούν σε εκτενέστερες εξετάσεις. Οι εργαστηριακές μελέτες αναμένεται να προσφέρουν νέα στοιχεία σχετικά με την κατάσταση της υγείας των δύο ατόμων και τις συνθήκες του θανάτου τους.

Μικρό, περίτεχνα διακοσμημένο αρχαιολογικό αντικείμενο, το οποίο εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών κοντά στο Brandýs nad Labem της Τσεχίας.  
[Credit: Středočeský kraj]

Ταφικές πρακτικές της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού στην Κεντρική Ευρώπη

Ο πολιτισμός της Únětice, στον οποίο αποδίδεται χρονολογικά ο τάφος, είχε σημαντική εξάπλωση σε μεγάλο μέρος της Κεντρικής Ευρώπης, από τα τέλη της 3ης χιλιετίας π.Χ. έως το πρώτο μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ. Ονομάστηκε έτσι από τον οικισμό Únětice, κοντά στην Πράγα, και είναι γνωστός για την πρώιμη μεταλλουργία του χαλκού, τους οικισμούς και τα νεκροταφεία του.

Οι κοινότητες του πολιτισμού της Únětice συνήθως ενταφίαζαν τους νεκρούς σε συνεσταλμένη στάση. Στους τάφους εντοπίζονται συχνά κεραμικά αγγεία, χάλκινα κοσμήματα και άλλα προσωπικά αντικείμενα. Ωστόσο, η διάταξη των τάφων και τα κτερίσματα που συνόδευαν τους νεκρούς διέφεραν ανάλογα με την περιοχή και τη χρονική περίοδο.

Η περιοχή γύρω από το Brandýs nad Labem είχε αποδώσει και στο παρελθόν σημαντικά ευρήματα για τη μελέτη αυτών των ταφικών εθίμων. Σε έναν ταφικό τύμβο της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, που ερευνήθηκε στην περιοχή, εντοπίστηκαν δύο ταφές, οι οποίες θεωρείται ότι πραγματοποιήθηκαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Το συγκεκριμένο παράδειγμα επιτρέπει την αξιολόγηση του νέου τάφου της γυναίκας και του βρέφους στο ευρύτερο αρχαιολογικό πλαίσιο.

Αρχαιογενετικές έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε άλλα νεκροταφεία του πολιτισμού της Únětice έχουν δείξει ότι τα άτομα που ενταφιάζονταν στον ίδιο τάφο δεν ανήκαν κατ’ ανάγκη στην ίδια βιολογική οικογένεια. Επομένως, η υπόθεση ότι τα δύο άτομα του τάφου στο Brandýs ήταν μητέρα και παιδί παραμένει ερμηνεία που δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.

Διακοσμημένο κεραμικό αγγείο, το οποίο ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια σωστικών ανασκαφών κατά μήκος της υπό σχεδιασμό οδού παράκαμψης Brandýs nad Labem–Stará Boleslav στην Τσεχία. [Credit: Středočeský kraj]

Ίχνη οικισμού και βιοτεχνικής δραστηριότητας της ρωμαϊκής περιόδου

Οι σωστικές ανασκαφές, οι οποίες ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2026, ολοκληρώθηκαν στα τέλη Σεπτεμβρίου. Οι αρχαιολόγοι εξέτασαν μια διαδρομή μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων, η οποία εκτείνεται από την περιοχή κοντά στο Zápy έως την οδό Pražská.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών εντοπίστηκαν κατάλοιπα γερμανικού οικισμού, ο οποίος χρησιμοποιούνταν από τον 1ο έως τον 3ο αιώνα μ.Χ. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν δεκάδες θραύσματα ζωικών κεράτων, ημιτελή εργαλεία και κατάλοιπα της παραγωγικής διαδικασίας. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι στον οικισμό ζούσαν τεχνίτες που ειδικεύονταν στην κατεργασία κεράτων.

Η ανασκαφική ομάδα εντόπισε επίσης τον τάφο μιας ακόμη γυναίκας, πιθανώς της ίδιας περιόδου, 50 μικρές γαλάζιες γυάλινες χάντρες και δύο σιδερένια αντικείμενα. Κατά μήκος της ανασκαφικής διαδρομής καταγράφηκαν, επίσης, ίχνη μεταγενέστερων μεσαιωνικών οικισμών.

Προηγούμενες έρευνες στην ευρύτερη περιοχή του Brandýs nad Labem είχαν αποκαλύψει ότι η περιοχή χρησιμοποιούνταν σε διαφορετικές περιόδους, από την προϊστορία έως τον Μεσαίωνα. Η συγκεκριμένη περιοχή, κοντά στον ποταμό Έλβα, καταγράφεται στον επίσημο αρχαιολογικό κατάλογο της Τσεχίας ως θέση με κατάλοιπα οικισμών και νεκροταφείων πολλών διαφορετικών περιόδων.

Οι εργαστηριακές εξετάσεις των ευρημάτων από τη νέα ανασκαφική έρευνα βρίσκονται σε εξέλιξη. Ειδικότερα, η μελέτη των σκελετών της γυναίκας και του νεογέννητου ενδέχεται να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των συνθηκών που περιβάλλουν αυτόν τον κοινό ενταφιασμό, πριν από 4.300 χρόνια.

Πηγή: ArkeoNews