Ανάλυση σε μούμιες των Ίνκας αποκαλύπτει τα ναρκωτικά που χρησιμοποιούσαν στις ανθρωποθυσίες

Ειδώλια από τα βουνά των Άνδεων με διογκωμένα μάγουλα, που πιθανότατα απεικονίζουν το μάσημα φύλλων κόκας κατά τη διάρκεια της τελετής καπακ...

Ειδώλια από τα βουνά των Άνδεων με διογκωμένα μάγουλα, που πιθανότατα απεικονίζουν το μάσημα φύλλων κόκας κατά τη διάρκεια της τελετής καπακότσα. [Credit: J. Reinhard]

Νέα στοιχεία για τις τελετουργικές ανθρωποθυσίες των Ίνκας έφερε στο φως η τοξικολογική ανάλυση μουμιοποιημένων λειψάνων παιδιών και νεαρών γυναικών που θυσιάστηκαν πριν από περίπου 500 χρόνια σε ιερά των Άνδεων.

Οι επιστήμονες εντόπισαν ίχνη ψυχοδραστικών ουσιών, αποκαλύπτοντας ότι τα θύματα κατανάλωναν κοκαΐνη, αλκοόλ και, σε μία περίπτωση, μια ουσία που συνδέεται με το παραισθησιογόνο ρόφημα αγιαχουάσκα, αναφέρει το Phys.org.

Μία από τις σημαντικότερες θρησκευτικές τελετές της αυτοκρατορίας των Ίνκας ήταν η καπακότσα, κατά την οποία παιδιά και νεαρές γυναίκες προσφέρονταν ως θυσία σε σημαντικές θεότητες. Σύμφωνα με τις θρησκευτικές αντιλήψεις των Ίνκας, τα θύματα μετατρέπονταν σε μεσολαβητές ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και το θείο.

Στο πλαίσιο αυτών των τελετών χορηγούνταν συχνά ψυχοδραστικές ουσίες, ενδεχομένως επειδή θεωρούνταν ότι ενίσχυαν τις μαντικές ικανότητες των συμμετεχόντων. Παρότι ιστορικές πηγές καταγράφουν τη χρήση τέτοιων φυτών από τους Ίνκας, οι γνώσεις για τις ουσίες που κατανάλωναν συγκεκριμένα τα θύματα της καπακότσα παρέμεναν περιορισμένες.

Ερευνητές λαμβάνουν δείγματα από μούμια που είχε βρεθεί στις Άνδεις.
[Credit: D. Socha]

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, ανέλυσαν δείγματα μαλλιών και νυχιών από οκτώ μούμιες που είχαν βρεθεί σε διάφορα βουνά του Περού και της Αργεντινής. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Antiquity.

Η εξέταση των μουμιοποιημένων λειψάνων προσφέρει μια μοναδική δυνατότητα στους αρχαιολόγους, καθώς χημικές ουσίες διατηρούνται στις δομές κερατίνης των μαλλιών και των νυχιών για εκατοντάδες χρόνια. Χάρη στις σύγχρονες τοξικολογικές τεχνικές, είναι πλέον δυνατός ο εντοπισμός ακόμη και εξαιρετικά μικρών συγκεντρώσεων αυτών των ουσιών.

Κοκαΐνη και αλκοόλ

Σε όλες τις μούμιες εντοπίστηκε κοκαΐνη, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι τα θύματα μασούσαν φύλλα κόκας. Το συγκεκριμένο φυτό είχε σημαντικό θρησκευτικό ρόλο, καθώς χρησιμοποιούνταν ως προσφορά στους θεούς. Παράλληλα, η κατανάλωσή του ενδέχεται να βοηθούσε τα παιδιά να αντιμετωπίσουν την κόπωση και τα συμπτώματα της ασθένειας του υψομέτρου κατά τις εξαντλητικές διαδρομές προς τις ορεινές τοποθεσίες των θυσιών.

Τέσσερις από τις μούμιες που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη.
[Credit: D. Socha, J. Reinhard]

Σε τέσσερις μούμιες βρέθηκαν επίσης ενδείξεις κατανάλωσης αλκοόλ, πιθανότατα από την τσίτσα, μια παραδοσιακή μπίρα από καλαμπόκι. Ιστορικές μαρτυρίες αναφέρουν ότι το συγκεκριμένο ποτό χορηγούνταν στα παιδιά για να μειώσει την εγρήγορσή τους και να τα ηρεμήσει κατά τα τελευταία στάδια της τελετουργίας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η περίπτωση της περίφημης μούμιας «Κυρία του Αμπάτο», γνωστής και ως Χουανίτα. Στα λείψανά της εντοπίστηκαν ίχνη χαρμίνης, ενός αλκαλοειδούς που συνδέεται με φυτά του γένους Banisteriopsis, τα οποία χρησιμοποιούνται παραδοσιακά στην παρασκευή του παραισθησιογόνου ροφήματος αγιαχουάσκα.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι διαφορές στις ουσίες που χορηγούνταν στα θύματα δείχνουν ότι η καπακότσα δεν αποτελούσε μια ενιαία, αυστηρά καθορισμένη τελετουργία. Αντίθετα, οι Ίνκας φαίνεται ότι προσάρμοζαν τις πρακτικές τους στις τοπικές θρησκευτικές παραδόσεις, στις θεότητες που τιμούσαν και στην ιδιαίτερη σημασία κάθε ιερού τόπου.

Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Socha D, Sykutera M, Martinez Sulca W, et al. Toxicological studies on the Inca frozen mummies from volcanoes in Peru and Argentina. Antiquity. Published online 2026:1-19. doi:10.15184/aqy.2026.10439

Πηγή: CNN