Έσκαβε στον κήπο για να φτιάξει βεράντα και ανακάλυψε τον μεγαλύτερο θησαυρό Βίκινγκ στη Δανία

Ο θησαυρός των Βίκινγκ που βρέθηκε στην πόλη Ρέμπιλντ της Δανίας. [Credit: Nordjyske Museer]   Μια συνηθισμένη εργασία σε κήπο στη Δανία εξε...

Ο θησαυρός των Βίκινγκ που βρέθηκε στην πόλη Ρέμπιλντ της Δανίας.
[Credit: Nordjyske Museer] 

Μια συνηθισμένη εργασία σε κήπο στη Δανία εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών. Ιδιοκτήτης σπιτιού στην περιοχή Ρέμπιλντ, σκάβοντας για να κατασκευάσει νέα βεράντα, έφερε στο φως τον μεγαλύτερο ασημένιο θησαυρό της Εποχής των Βίκινγκ που έχει βρεθεί ποτέ στη χώρα.

Ο θησαυρός ζυγίζει συνολικά 18,5 κιλά και χρονολογείται στον 10ο αιώνα. Αποτελείται από περίπου 700 αντικείμενα και θραύσματα, μεταξύ των οποίων ασημένιες ράβδοι, βραχιόλια, 47 ολόκληρα νομίσματα και τμήματα νομισμάτων, ένα μικρό φυλαχτό σε σχήμα σφυριού του Θορ, καθώς και κομμάτια από ασημένια αντικείμενα που είχαν σκόπιμα τεμαχιστεί. 

Η ανακάλυψη έγινε σχεδόν τυχαία. Περίπου μισή ώρα αφότου είχε αρχίσει να σκάβει, ο ιδιοκτήτης ένιωσε την πιρούνα του να χτυπά πάνω σε κάτι μεταλλικό. Αρχικά πίστεψε ότι είχε συναντήσει κάποιο παλιό σύρμα ή άλλο μεταλλικό αντικείμενο. Συνεχίζοντας, όμως, προσεκτικά με τα χέρια, άρχισε να ανασύρει κοσμήματα, νομίσματα και ράβδους αργύρου.

Ο θησαυρός περιλαμβάνει τόσο αραβικά όσο και αγγλοσαξονικά νομίσματα.
[Credit: Nordjyske Museer] 

«Θα έπρεπε να ήταν απλώς μερικές ώρες σκληρής κηπουρικής για να αφαιρέσω το επίμονο χορτάρι, τις πέτρες και το χαλίκι, ώστε να φτιάξω μια καινούργια πλακόστρωτη βεράντα, αλλά κατέληξε να είναι η μεγαλύτερη έκπληξη της ζωής μου. Μετά από μισή ώρα σκάψιμο, η πιρούνα κήπου χτύπησε σε κάτι που έβγαζε έναν παράξενο ήχο. Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν παλιό σίδερο ή σύρμα και μερικά θραύσματα αγγείων, αλλά όταν άρχισα να σκάβω με τα χέρια μου, έβγαζα το ένα μεταλλικό αντικείμενο μετά το άλλο. Μετά από λίγο, καθώς δούλευα προσεκτικά, συνειδητοποίησα ότι ήταν κοσμήματα, νομίσματα και ράβδοι αργύρου», δήλωσε ο ιδιοκτήτης του σπιτιού.

Περίπου 320 αντικείμενα, συνολικού βάρους 6,4 κιλών, βρίσκονταν ακόμη μέσα στο πήλινο αγγείο στο οποίο είχαν τοποθετηθεί πριν από περίπου 1.100 χρόνια. Τα υπόλοιπα είχαν διασκορπιστεί στο χώμα γύρω από το δοχείο. 

Το εύρημα του Ρέμπιλντ καταρρίπτει με εντυπωσιακή διαφορά το προηγούμενο αρχαιολογικό ρεκόρ της Δανίας. Μέχρι πρότινος, ως  μεγαλύτερος γνωστός ασημένιος θησαυρός της περιόδου θεωρούνταν εκείνος του Τέρσλεβ, με περίπου 6,5 κιλά αργύρου. Η νέα ανακάλυψη είναι σχεδόν τριπλάσιου όγκου, σύμφωνα με το Nordjyske Museer. 

Ασημένιες ράβδοι που διαιρούνταν ανάλογα με τις ανάγκες μιας συναλλαγής στην εποχή των Βίκινγκ. [Credit: Nordjyske Museer] 

Για τους αρχαιολόγους, ωστόσο, η σημασία της δεν περιορίζεται στο μέγεθος. Ο τρόπος με τον οποίο είχε συγκεντρωθεί το ασήμι προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το πώς λειτουργούσαν οι οικονομικές συναλλαγές στην Εποχή των Βίκινγκ. 

Τα νομίσματα αποτελούν μόνο ένα μικρό μέρος του συνολικού βάρους, καθώς το μεγαλύτερο τμήμα του θησαυρού αποτελείται από ράβδους, κοσμήματα και τεμαχισμένα αντικείμενα. Εκείνη την εποχή το ασήμι χρησιμοποιούνταν τόσο ως αποθήκη πλούτου όσο και ως μέσο πληρωμής, με την αξία του να καθορίζεται κυρίως από το βάρος και την καθαρότητά του. 

Βραχιόλια και άλλα αντικείμενα μπορούσαν έτσι να κόβονται σε μικρότερα κομμάτια, ενώ οι ράβδοι διαιρούνταν ανάλογα με τις ανάγκες της συναλλαγής. 

[Credit: Nordjyske Museer] 

Οι ειδικοί διαπίστωσαν ότι αρκετές από τις ράβδους και τα κομμάτια αργύρου του νέου θησαυρού αντιστοιχούν σε συγκεκριμένες κατηγορίες βάρους. Το ίδιο παρατηρείται σε τμήματα βραχιολιών, γεγονός που ενισχύει την εκτίμηση ότι δεν επρόκειτο για μια τυχαία συλλογή αντικειμένων, αλλά για προσεκτικά μετρημένο και οργανωμένο απόθεμα πλούτου. 

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα νομίσματα, καθώς αποκαλύπτουν την έκταση των εμπορικών δικτύων των Βίκινγκ. Στον θησαυρό βρέθηκαν τόσο αραβικά ντιρχάμ όσο και αγγλοσαξονικές πένες. 

Δύο από τις πένες κόπηκαν επί Εδουάρδου του Πρεσβύτερου, βασιλιά της Αγγλίας από το 899 έως το 924, προσφέροντας στους αρχαιολόγους ένα σημαντικό στοιχείο για τη χρονολόγηση της απόκρυψης του θησαυρού.

Σε μία από τις ασημένιες ράβδους του θησαυρού υπάρχει επιγραφή και ενδέχεται να αντιστοιχεί σε όνομα, ένδειξη ιδιοκτησίας ή κάποια άλλη συμβολική σήμανση. [Credit: Nordjyske Museer] 

Τα αραβικά ντιρχάμ προέρχονται από τον ισλαμικό κόσμο, ενώ πολλά είχαν κοπεί σε μικρότερα τμήματα, κάτι που επιβεβαιώνει ότι η αξία τους υπολογιζόταν με βάση το βάρος του αργύρου. Τα ευρήματα αποτυπώνουν ένα εκτεταμένο δίκτυο συναλλαγών που συνέδεε τη Σκανδιναβία με την Αγγλία, τη Βόρεια Θάλασσα, τη Βαλτική και περιοχές πολύ ανατολικότερα. 

Ανάμεσα στα αντικείμενα ξεχωρίζει επίσης μια ασημένια ράβδος με σύντομη ρουνική επιγραφή, η οποία ενδέχεται να διαβάζεται ως «hutu». Οι ειδικοί δεν γνωρίζουν ακόμη αν πρόκειται για όνομα, ένδειξη ιδιοκτησίας ή κάποιο άλλο σύμβολο. 

«Χρηματοκιβώτιο από την εποχή των Βίκινγκς»

Ο Τόρμπεν Σαράου, αρχαιολόγος και επικεφαλής του τμήματος πολιτιστικής κληρονομιάς στο μουσείο Nordjyske, περιέγραψε την ανακάλυψη ως κάτι παρόμοιο με το να ξεθάβεις ένα «χρηματοκιβώτιο» των Βίκινγκ.

«Πρόκειται για ένα εύρημα μεγάλης σημασίας για την κατανόηση της Εποχής των Βίκινγκ στη Δανία. Όχι μόνο λόγω του μεγέθους του, αλλά και επειδή ο θησαυρός δείχνει με μεγάλη σαφήνεια πώς το ασήμι λειτουργούσε ως πλούτος και μέσο πληρωμής κατά την εποχή των Βίκινγκ. Είναι σαν να βρίσκεις ένα χρηματοκιβώτιο από την εποχή των Βίκινγκ», δήλωσε.

Η συλλογή περιλαμβάνει πολυάριθμες ράβδους αργύρου, βραχιόλια, 47 ολόκληρα νομίσματα και θραύσματα νομισμάτων, κομμάτια τεμαχισμένου αργύρου —γνωστά ως «hacksilver»— και ακόμη και ένα μικροσκοπικό σφυρί του Θορ. [Credit: Nordjyske Museer] 

Η περιοχή του Ρέμπιλντ έχει δώσει και στο παρελθόν σημαντικούς θησαυρούς. Το 1971 είχε εντοπιστεί εκεί σύνολο περίπου τεσσάρων κιλών αργύρου, ενώ πιο πρόσφατα ο θησαυρός του Ρολντ αποκάλυψε έξι ακέραια χρυσά περιβραχιόνια της Εποχής των Βίκινγκ, συνολικού βάρους 762,5 γραμμαρίων.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον ποιος έκρυψε τα 18,5 κιλά ασημιού και γιατί δεν επέστρεψε ποτέ για να τα πάρει. Η απάντηση είναι δύσκολο να δοθεί, καθώς το σημείο βρίσκεται σήμερα σε κατοικημένη περιοχή και δεν είναι δυνατή μια εκτεταμένη αρχαιολογική ανασκαφή.

Ο θησαυρός θα εξεταστεί από το Εθνικό Μουσείο της Δανίας στο πλαίσιο της επίσημης διαδικασίας για σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα, τα οποία βάσει της δανικής νομοθεσίας περιέρχονται στο κράτος. 

Τα Nordjyske Museer ελπίζουν ότι στο μέλλον τα ευρήματα θα εκτεθούν στο Viking Museum Fyrkat, ενδεχομένως μαζί με τα χρυσά περιβραχιόνια του Ρολντ, προσφέροντας μια σπάνια εικόνα του πλούτου και των εμπορικών δικτύων της βόρειας Δανίας πριν από περίπου 1.100 χρόνια. 

Πηγή: Protagon, Πρώτο Θέμα