Ισχυρά μηνύματα υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα έστειλε, από το Μπέρμιγχαμ, ο μουσειακός κόσμος της Βρετανίας, κατά τη διάρκει...
Ισχυρά μηνύματα υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα έστειλε, από το Μπέρμιγχαμ, ο μουσειακός κόσμος της Βρετανίας, κατά τη διάρκεια της ετήσιας συγκέντρωσης εκατοντάδων στελεχών μουσείων και σημαντικών προσωπικοτήτων του πολιτισμού και των τεχνών.
Μιλώντας στα «ΝΕΑ», στο περιθώριο του συνεδρίου της βρετανικής Ενωσης Μουσείων (Museums Association), ένας πρώην υπουργός Πολιτισμού των Εργατικών, και υψηλόβαθμα στελέχη του μουσειακού κλάδου της χώρας, ζήτησαν την επιστροφή των αριστουργημάτων της κλασικής αρχαιότητας στην Ελλάδα, καλώντας την κυβέρνηση του Λονδίνου να άρει τους νομικούς περιορισμούς που «φρενάρουν» τους επαναπατρισμούς πολιτιστικών θησαυρών.
«Είναι ιδιαιτέρως ενθαρρυντικό το γεγονός ότι το θέμα των επαναπατρισμών συζητήθηκε τόσο ανοιχτά στο συνέδριο των μουσείων. Είναι απαραίτητο αυτές οι συζητήσεις να οδηγήσουν σε ουσιαστική πρόοδο», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο σερ Μπεν Μπράντσο, υπουργός Πολιτισμού του Ηνωμένου Βασιλείου επί κυβέρνησης Γκόρντον Μπράουν και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του οργανισμού Parthenon Project.
«Παρουσιάσαμε μια εποικοδομητική πρόταση για την επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα, η οποία θα αποτελέσει κεντρικό στοιχείο μιας νέας πολιτιστικής συνεργασίας μεταξύ της Βρετανίας και της Ελλάδας. Το όραμά μας είναι η επανένωση αυτή να ανοίξει τον δρόμο για ένα φιλόδοξο πρόγραμμα πολιτιστικών ανταλλαγών, εκθέσεων, έρευνας και εκπαιδευτικής συνεργασίας, προς όφελος των μουσείων και των κοινοτήτων των δύο χωρών», πρόσθεσε ο Μπράντσο, ο οποίος, το 2009, διαδέχθηκε τον σημερινό πρωθυπουργό Αντι Μπέρναμ στον θώκο του υπουργού Πολιτισμού. «Πρέπει να περάσουμε από την καλή θέληση και τον διάλογο σε πράξεις.
Ο ρόλος που πρέπει να διαδραματίσει η βρετανική κυβέρνηση είναι σημαντικός προκειμένου να διαμορφωθούν οι απαραίτητες συνθήκες για μια βιώσιμη συμφωνία. Ο πρωθυπουργός έχει εκφράσει στο παρελθόν την υποστήριξή του προς την επανένωση των Γλυπτών.
Συνεπώς, παρουσιάζεται η ευκαιρία να επιδείξει πολιτικό θάρρος και να ενθαρρύνει το Βρετανικό Μουσείο και την Ελλάδα να καταλήξουν σε μια αμοιβαία επωφελή λύση», ανέφερε το ισχυρό στέλεχος του Εργατικού Κόμματος.
Οπως έχουν αποκαλύψει «ΤΑ ΝΕΑ», οι διαπραγματεύσεις για την επιστροφή των θησαυρών που σχεδίασε ο Φειδίας έχουν βαλτώσει, παρά τις κατά καιρούς «αισιόδοξες» δηλώσεις του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Οσμπορν, αλλά και την παθιασμένη, επί 25 χρόνια, υποστήριξη του ελληνικού αιτήματος από τον ίδιο τον Μπέρναμ – προτού, όμως, περάσει το κατώφλι της Ντάουνινγκ Στριτ. «Τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα. Είναι κάτι αυτονόητο. Δεν θα έπρεπε καν να το συζητάμε», είπε στα «ΝΕΑ» η διάσημη αιγυπτιολόγος Χέμπα Αμπντ ελ Γκαουάντ, επικεφαλής επιμελήτρια του τμήματος Ανθρωπολογίας στο Μουσείο Χόρνιμαν του Λονδίνου. Η Αμπντ ελ Γκαουάντ, η οποία είναι, επίσης, ερευνήτρια στο University College London, αμφισβήτησε τους ισχυρισμούς που προβάλλουν μουσεία πρώην αποικιοκρατικών χωρών όπως η Βρετανία με στόχο να διατηρήσουν πολιτιστικούς θησαυρούς οι οποίοι προέρχονται από άλλες χώρες.
«Καλλιεργούν την αντίληψη ότι υπάρχει μια ασυνέχεια μεταξύ των αρχαίων και των σύγχρονων Ελλήνων – ομοίως με τους Αιγύπτιους – και ότι σήμερα δεν έχουμε το δικαίωμα να διεκδικήσουμε αυτή την κληρονομιά. Η πρακτική αυτή αποτελεί μια άλλη μορφή αποικιοκρατίας», σημείωσε.
Παράλληλα, κάλεσε τα δυτικά μουσεία «να πουν την αλήθεια» για τις συλλογές τους. «Θα πρέπει να αντιμετωπίζουν με διαφάνεια το κοινό τους όσον αφορά την προέλευση των συλλογών τους. Αποτελεί βασική ηθική υποχρέωση κάθε μουσείου να είναι ειλικρινές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα αντικείμενα που εκθέτει κατέληξαν εκεί, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο προέλευσής τους. Το ίδιο οφείλουν να πράττουν ως προς τα αποδεικτικά στοιχεία που τους λείπουν ή τις επιβλαβείς μεθόδους φροντίδας που έχουν εφαρμόσει», τόνισε, παραπέμποντας τόσο στο υποτιθέμενο φιρμάνι όσο και στην ανεπανόρθωτη φθορά που υπέστησαν τα Γλυπτά από τον «καθαρισμό» τους τη δεκαετία του 1930.
Η Αμπντ ελ Γκαουάντ έθεσε τα μουσεία προ των ευθυνών τους έναντι των χωρών προέλευσης των αντικειμένων που κατέχουν. «Τα μουσεία δεν έχουν ευθύνη μόνο απέναντι στους επισκέπτες τους, αλλά και απέναντι στις κοινότητες από τις οποίες προέρχεται αυτή η πολιτιστική κληρονομιά. Οι κοινότητες προέλευσης πρέπει να θεωρούνται νόμιμοι ιδιοκτήτες αυτών των τεχνουργημάτων».
Στο περιθώριο της διοργάνωσης, «ΤΑ ΝΕΑ» συνομίλησαν με δεκάδες στελέχη μουσείων από όλη τη Βρετανία, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων τάχθηκε υπέρ του ελληνικού αιτήματος. Το θέμα των επαναπατρισμών κατείχε εξέχουσα θέση στο πρόγραμμα του τριήμερου συνεδρίου της αρχαιότερης – ιδρύθηκε το 1889 – ένωσης μουσείων στον κόσμο.
Μιλώντας στα «ΝΕΑ», η Λόρα Βαν Μπρούκχοβεν, διευθύντρια του Μουσείου Πιτ Ρίβερς και καθηγήτρια Μουσειολογίας, Ηθικής και Υλικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, εξέφρασε την αντίθεσή της στην απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να εξαιρέσει τα εθνικά μουσεία από τη δυνατότητα να προχωρούν σε επαναπατρισμούς για ηθικούς λόγους, αποκλείοντας, έτσι, την πιθανότητα επιστροφής των Γλυπτών χωρίς να απαιτηθεί να αλλάξει ο Νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963.
«Εξεπλάγην – όπως και πολλοί άλλοι συνάδελφοί μου – από αυτόν τον αποκλεισμό. Αναρωτιέμαι: τι είναι αυτό που μας φοβίζει και μας εμποδίζει να ασχοληθούμε με τους επαναπατρισμούς;». Η Βαν Μπρούκχοβεν, που είναι επίσης σύμβουλος της ολλανδικής κυβέρνησης σε θέματα επαναπατρισμών, υπογράμμισε ότι «αν θέλουμε πραγματικά να προβούμε σε πράξεις αποκατάστασης, πρέπει να επανεξετάσουμε πώς μπορεί αυτό να επιτευχθεί. Οι επαναπατρισμοί μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνιες συνεργασίες και βελτίωση των σχέσεων με άλλες χώρες».
Πηγή: Γ. Ανδριτσόπουλος, Τα Νέα
Δεν υπάρχουν σχόλια