Το μυστικό της αντοχής των αρχαίων κινέζικων βραχογραφιών: Χρησιμοποιούσαν αίμα, διαπίστωσε μελέτη

Λεπτομέρεια από βραχογραφία των Luoyue, στη νότια Κίνα. [Credit:Rolfmueller / Wikimedia Commons ] Για περισσότερα από 2.000 χρόνια, κόκκινες...

Λεπτομέρεια από βραχογραφία των Luoyue, στη νότια Κίνα. [Credit:Rolfmueller / Wikimedia Commons]

Για περισσότερα από 2.000 χρόνια, κόκκινες ανθρώπινες και ζωικές μορφές παραμένουν ορατές πάνω σε απόκρημνους ασβεστολιθικούς βράχους της νότιας Κίνας, παρά τους μουσώνες, τους τυφώνες, τη ζέστη και την υγρασία.

Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Journal of Archaeological Science, προτείνει τώρα μια εντυπωσιακή εξήγηση για την αντοχή τους: οι αρχαίοι καλλιτέχνες φαίνεται ότι χρησιμοποιούσαν ανθρώπινο και ζωικό αίμα στην προετοιμασία της επιφάνειας πάνω στην οποία ζωγράφιζαν.

Οι βραχογραφίες δημιουργήθηκαν μεταξύ του 5ου αιώνα π.Χ. και του 2ου αιώνα μ.Χ. από τους Luoyue, πληθυσμούς που κατοικούσαν σε περιοχές της σημερινής νότιας Κίνας και του βόρειου Βιετνάμ. Σε 38 σημεία κατά μήκος των ποταμών Zuojiang και Mingjiang απεικονίζονται άνθρωποι, ζώα, πλοιάρια, όπλα και χάλκινα τύμπανα, συχνά σε σκηνές που οι αρχαιολόγοι θεωρούν τελετουργικές.

Το γεγονός ότι οι εικόνες έχουν επιβιώσει αποτελεί από μόνο του ένα αίνιγμα. Το υποτροπικό κλίμα της περιοχής δημιουργεί εξαιρετικά δυσμενείς συνθήκες για ζωγραφικές παραστάσεις εκτεθειμένες επί αιώνες στον αέρα, αναφέρει το ZME Science.

Παραδείγματα εικόνων που σχετίζονται με την αναπαραγωγή στην βραχογραφία του Χουασάν. Εικόνα από τη σχετική μελέτη.

Ασβέστης, στάχτη οστών και αίμα

Για να διαπιστώσουν πώς κατασκευάστηκαν, ερευνητές με επικεφαλής τους Meng Wu και Pengcheng Hu μελέτησαν θραύσματα που είχαν αποκολληθεί φυσικά από τρεις θέσεις. Με ηλεκτρονική μικροσκοπία, φασματοσκοπικές και χημικές μεθόδους, αλλά και ανάλυση πρωτεϊνών, διαπίστωσαν ότι οι ζωγραφιές δεν αποτελούνταν απλώς από κόκκινη χρωστική τοποθετημένη πάνω στον βράχο.

Οι καλλιτέχνες φαίνεται ότι δημιουργούσαν πρώτα ένα είδος τεχνητού κονιάματος από ασβέστη, στάχτη οστών και αίμα. Πάνω σε αυτό, ενώ ακόμη δεν είχε στεγνώσει πλήρως, πρόσθεταν κόκκινη χρωστική από άργιλο πλούσια σε εξαιρετικά λεπτούς κόκκους αιματίτη, ενός οξειδίου του σιδήρου που δίνει το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα.

Το κονίαμα πιθανότατα αποτελούσε το κλειδί για τη μακροβιότητα των παραστάσεων. Κατά την πήξη του ασβέστη σχηματίζεται ανθρακικό ασβέστιο, δηλαδή υλικό παρόμοιο με εκείνο του ίδιου του ασβεστολιθικού βράχου. Οι πρωτεΐνες του αίματος φαίνεται ότι επηρέαζαν τον σχηματισμό πυκνών κρυσταλλικών δομών γύρω από τα σωματίδια της χρωστικής, εγκλωβίζοντάς τα ουσιαστικά μέσα σε ένα προστατευτικό ορυκτό στρώμα. Έτσι, το χρώμα δεν βρισκόταν απλώς πάνω στην επιφάνεια του βράχου: είχε ενσωματωθεί σε μια δομή χημικά συγγενική με αυτόν.

Και ανθρώπινο και ζωικό αίμα

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα ήταν η ανίχνευση πρωτεϊνών ανθρώπινης και ζωικής προέλευσης. Δύο από τις ανθρώπινες πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν συνδέονται μεταξύ άλλων με τη γυναικεία αναπαραγωγική φυσιολογία, την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό. Οι ερευνητές θεωρούν επομένως πιθανό ένα μέρος του αίματος να σχετιζόταν ακόμη και με τον τοκετό, χωρίς όμως να μπορούν προς το παρόν να το αποδείξουν.

Δεν κατέστη δυνατό να ανακτηθεί αρχαίο DNA που θα έδινε περισσότερες πληροφορίες για τους ανθρώπους από τους οποίους προερχόταν το αίμα. Παραμένει επίσης άγνωστο εάν η χρήση του είχε πρωτίστως πρακτικό χαρακτήρα, επειδή βελτίωνε την αντοχή της ζωγραφικής, ή τελετουργικό και συμβολικό περιεχόμενο — ή και τα δύο.

Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Meng Wu, Pengcheng Hu, Kuanrong Zhai, Xin Weng, Yazheng Wang, Huaqing Chen, Wei Liao, Xiuzhen Zhou, Xionghua Lin, Pingqian Wei, Wei Wang, Quanyu Wang, Blood-induced biomineralized calcium carbonate used for binding in the Huashan rock art of Guangxi, Southern China, Journal of Archaeological Science, Volume 193, 2026, 106650, ISSN 0305-4403, https://doi.org/10.1016/j.jas.2026.106650.

Πηγή: CNN, ZME Science