Page Nav

HIDE
HIDE_BLOG

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ:

latest

Αρχαίο DNA επανενώνει αδέλφια θαμμένα 725 χιλιόμετρα μακριά πριν από 1.600 χρόνια

Μια καλλιτεχνική εικονογράφηση που απεικονίζει δύο αδέλφια των οποίων οι ταφές, περίπου 725 χιλιόμετρα μακριά στη Ρωμαϊκή Ισπανία, συνδέθηκα...

Μια καλλιτεχνική εικονογράφηση που απεικονίζει δύο αδέλφια των οποίων οι ταφές, περίπου 725 χιλιόμετρα μακριά στη Ρωμαϊκή Ισπανία, συνδέθηκαν μέσω αρχαίας ανάλυσης DNA. Εικονογράφηση που δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα. [Credit: Arkeonews]
Μια καλλιτεχνική εικονογράφηση που απεικονίζει δύο αδέλφια των οποίων οι ταφές, περίπου 725 χιλιόμετρα μακριά στη Ρωμαϊκή Ισπανία, συνδέθηκαν μέσω αρχαίας ανάλυσης DNA. Εικονογράφηση που δημιουργήθηκε από τον συγγραφέα. [Credit: Arkeonews]

Η ιστορία τους είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell, η οποία εξετάζει πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε την Ιβηρική Χερσόνησο υπό τη ρωμαϊκή κυριαρχία και κατά τους αιώνες που ακολούθησαν.

Δύο αδέλφια, θαμμένα εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά στην αρχαία Ισπανία, συνδέθηκαν μέσω ανάλυσης DNA μετά από περίπου 1.600 χρόνια. Η αξιοσημείωτη ιστορία τους αποτελεί μέρος μιας σημαντικής γενετικής μελέτης που αποκαλύπτει πώς η Ρωμαϊκή κυριαρχία μεταμόρφωσε τον πληθυσμό της Ιβηρικής Χερσονήσου πιο βαθιά από τις γερμανικές μεταναστεύσεις που ακολούθησαν.

Μια γυναίκα πέθανε στα τέλη της Ρωμαϊκής Ισπανίας και θάφτηκε δίπλα στη Via Augusta, έναν από τους κύριους δρόμους της αυτοκρατορίας. Ο τάφος της περιείχε ένα γυάλινο αγγείο και δύο χρυσές καρφίτσες που συνδέονται με παραδόσεις από τις περιοχές του Δούναβη και της Μαύρης Θάλασσας. Εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, στην αρχαία πόλη Augusta Emerita, μια άλλη ταφή φυλούσε τα λείψανα του αδελφού της.

Για περισσότερα από 1.600 χρόνια, η οικογενειακή τους σύνδεση παρέμεινε κρυφή, διατηρημένη μόνο στα λείψανα που άφησαν πίσω τους. Θαμμένοι εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, ο αδελφός και η αδελφή μπορεί να μην είχαν ξανασυνδεθεί ποτέ. Αλλά αιώνες μετά τον θάνατό τους, το αρχαίο DNA αποκάλυψε τελικά τον δεσμό που ούτε η απόσταση ούτε ο χρόνος είχαν σβήσει.

Η ιστορία τους είναι μια από τις πιο εντυπωσιακές ανακαλύψεις σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cell, η οποία εξετάζει πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε την Ιβηρική Χερσόνησο υπό τη ρωμαϊκή κυριαρχία και κατά τους αιώνες που ακολούθησαν.


Δύο αδέρφια συνδέονται με αρχαίο DNA

Ερευνητές ταυτοποίησαν τον αδελφό στο νεκροταφείο Los Blanes στην Augusta Emerita, τη σύγχρονη Μέριδα στη δυτική Ισπανία. Τα λείψανά του χρονολογούνται μεταξύ 364 και 535 μ.Χ. Η αδελφή του θάφτηκε στο Hostalot-Ildum, ένα συγκρότημα δίπλα στον δρόμο κατά μήκος της Via Augusta στη βορειοανατολική Ισπανία, όπου η ταφή της χρονολογείται μεταξύ 257 και 409 μ.Χ.

Η γενετική ανάλυση επιβεβαίωσε τη σχέση των αδελφών τους και αποκάλυψε ότι και οι δύο είχαν καταγωγή στενά συνδεδεμένη με τους πληθυσμούς της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Οι ερευνητές υποδηλώνουν ότι μπορεί να ανήκαν στην πρώτη γενιά μεταναστών που έφτασαν στην Ιβηρική Χερσόνησο κατά τη διάρκεια μιας περιόδου βαθιάς πολιτικής αλλαγής.

Η ταφή της γυναίκας παρέχει ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό αρχαιολογικό πλαίσιο. Οι χρυσές καρφίτσες της, που συνδέονται με τις παραδόσεις του Δούναβη-Πόντου, μοιάζουν με αντικείμενα που ανακαλύφθηκαν στο Los Blanes, υποδηλώνοντας πολιτιστικές συνδέσεις μεταξύ κοινοτήτων που χωρίζονται από σημαντικές αποστάσεις.

Σύμφωνα με τη μελέτη, τα αδέλφια αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη γεωγραφική απόσταση που έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής μεταξύ στενών συγγενών στο αρχαίο αρχείο DNA.

Η σχέση τους εγείρει επίσης ερωτήματα στα οποία η αρχαιολογία δεν μπορεί ακόμη να απαντήσει. Ταξίδεψαν μαζί πριν ακολουθήσουν διαφορετικά μονοπάτια ή χώρισαν κατά τη διάρκεια μιας ευρύτερης μετακίνησης ανθρώπων στην Ισπανία;

Οι ερευνητές υποδηλώνουν ότι η γυναίκα μπορεί να πέθανε κατά τη διάρκεια μιας μετανάστευσης προς τα νότια, ενώ ο αδελφός της συνέχισε προς την Αουγκούστα Εμερίτα. Ωστόσο, οι ακριβείς μετακινήσεις τους παραμένουν άγνωστες και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν μπορούν να αποδείξουν εάν ταξίδεψαν μαζί.


Η γενετική ανάλυση εντόπισε έναν αδελφό και μια αδελφή θαμμένους σε απόσταση περίπου 725 χιλιομέτρων μεταξύ τους στη Ρωμαϊκή Ισπανία, στο Hostalot-Ildum κοντά στο Castellón και στο Los Blanes στη Μέριδα. Η εικόνα δείχνει επίσης χρυσές καρφίτσες που ανακτήθηκαν από τους δύο χώρους ταφής. [Credit: Cell, Carrión et al. / Ινστιτούτο Εξελικτικής Βιολογίας (IBE)]
Η γενετική ανάλυση εντόπισε έναν αδελφό και μια αδελφή θαμμένους σε απόσταση περίπου 725 χιλιομέτρων μεταξύ τους στη Ρωμαϊκή Ισπανία, στο Hostalot-Ildum κοντά στο Castellón και στο Los Blanes στη Μέριδα. Η εικόνα δείχνει επίσης χρυσές καρφίτσες που ανακτήθηκαν από τους δύο χώρους ταφής. [Credit: Cell, Carrión et al. / Ινστιτούτο Εξελικτικής Βιολογίας (IBE)]

Ένα ταξίδι στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία

Το ρωμαϊκό οδικό δίκτυο μπορεί να έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις μετακινήσεις των αδελφών σε όλη την Ισπανία. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το ταξίδι μεταξύ των τόπων ταφής τους θα διαρκούσε περίπου 24 ημέρες με τα πόδια ή 14 ημέρες με άλογο. Η ταφή της γυναίκας κοντά σε ένα συγκρότημα φιλοξενίας δίπλα στο δρόμο υποδηλώνει ότι η υποδομή που χτίστηκε υπό τη ρωμαϊκή κυριαρχία συνέχισε να εξυπηρετεί τους ταξιδιώτες, ακόμη και όταν η αυτοκρατορική εξουσία αποδυναμώθηκε.

Αυτή η κινητικότητα ήταν ιδιαίτερα σημαντική κατά τον πέμπτο αιώνα, όταν οι Σουηβοί, οι Βάνδαλοι, οι Αλανοί και οι Βησιγότθοι εισήλθαν στην Ιβηρική Χερσόνησο και ίδρυσαν νέα κέντρα πολιτικής εξουσίας.

Ωστόσο, η ιστορία των αδελφών αντιπροσωπεύει μόνο ένα μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης δημογραφικής εικόνας. Η γενετική τους σύνδεση βοηθά στην απεικόνιση της μετακίνησης ατόμων σε όλη την Ισπανία, ενώ η ευρύτερη μελέτη αποκαλύπτει πώς τα διαφορετικά κύματα μετανάστευσης επηρέασαν τον πληθυσμό της χερσονήσου.


Γραφική περίληψη της μελέτης που αναλύει 243 αρχαία γονιδιώματα από 31 αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ιβηρική Χερσόνησο. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν πώς η μετανάστευση της ρωμαϊκής εποχής από την ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική, ακολουθούμενη από μεταγενέστερες γερμανικές μεταναστεύσεις, διαμόρφωσε τη γενετική ιστορία της περιοχής. [Credit: Cell, Carrión et al. / Ινστιτούτο Εξελικτικής Βιολογίας (IBE)]
Γραφική περίληψη της μελέτης που αναλύει 243 αρχαία γονιδιώματα από 31 αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ιβηρική Χερσόνησο. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν πώς η μετανάστευση της ρωμαϊκής εποχής από την ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική, ακολουθούμενη από μεταγενέστερες γερμανικές μεταναστεύσεις, διαμόρφωσε τη γενετική ιστορία της περιοχής. [Credit: Cell, Carrión et al. / Ινστιτούτο Εξελικτικής Βιολογίας (IBE)]

Η Ρωμαϊκή κυριαρχία μετέτρεψε το γενετικό τοπίο της Ιβηρικής

Η διεθνής ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Pablo Carrión και τους συναδέλφους της, δημιούργησε γενετικά δεδομένα από 243 αρχαία άτομα που ανακτήθηκαν από 31 αρχαιολογικούς χώρους σε όλη την Ιβηρική Χερσόνησο. Οι ερευνητές συνέκριναν αυτά τα αποτελέσματα με προηγουμένως δημοσιευμένα αρχαία γονιδιώματα για να διερευνήσουν τις πληθυσμιακές αλλαγές μεταξύ περίπου του 100 και του 800 μ.Χ.

Τα ευρήματά τους αποκαλύπτουν ότι η Ρωμαϊκή κυριαρχία έφερε σημαντική γενετική ποικιλομορφία στην Ισπανία μέσω της μετανάστευσης από την Ανατολική Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική.

Μεταξύ 66 ατόμων της Ρωμαϊκής περιόδου που εξετάστηκαν σε μία ανάλυση καταγωγής, 55 έφεραν γενετική καταγωγή που σχετίζεται με την Ανατολική Μεσόγειο. Οι ερευνητές εντόπισαν ιδιαίτερα ισχυρές συνδέσεις με πληθυσμούς που μοιάζουν με αυτούς της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής δυτικής Ανατολίας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που σχετίζονται με αρχαίες πόλεις όπως η Έφεσος, η Πέργαμος και η Σμύρνη.

Η βορειοαφρικανική καταγωγή έγινε επίσης ευρέως διαδεδομένη, ιδιαίτερα στη νότια και κεντρική Ιβηρία. Σε μια ομάδα 34 ατόμων της Ρωμαϊκής περιόδου από νοτιοανατολικές τοποθεσίες, οι ερευνητές εντόπισαν αυτήν την καταγωγή σε 33, αποκαλύπτοντας εκτεταμένες συνδέσεις σε όλη τη δυτική Μεσόγειο.

Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η Ρωμαϊκή Ισπανία ήταν πολύ πιο ποικιλόμορφη γενετικά από τον προ-Ρωμαϊκό πληθυσμό της. Το εμπόριο, η αυτοκρατορική διοίκηση, η στρατιωτική δραστηριότητα και η μετακίνηση των ανθρώπων συνέδεσαν τη χερσόνησο με μακρινά μέρη του μεσογειακού κόσμου.

Ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό παράδειγμα προέρχεται από το πρώιμο χριστιανικό νεκροταφείο στο Cortijo Coracho, κοντά στη Lucena. Οι ερευνητές ανακατασκεύασαν ένα οικογενειακό δίκτυο που εκτείνεται σε τέσσερις γενιές και εντόπισαν καταγωγή που σχετίζεται με τοπικούς πληθυσμούς της Ιβηρικής, της Ανατολικής Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής εντός της κοινότητας.

Η ανακάλυψη παρέχει στοιχεία για τις στενές δημογραφικές συνδέσεις μεταξύ της Βόρειας Αφρικής και της νότιας Ισπανίας κατά την εξάπλωση του πρώιμου Χριστιανισμού, αν και τα γενετικά στοιχεία από μόνα τους δεν μπορούν να αποδείξουν πώς ταξίδευαν οι θρησκευτικές πεποιθήσεις.


Καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις των λεγόμενων Σουηβικών πριγκιπισσών, των οποίων οι ταφές εξετάστηκαν σε μια σημαντική μελέτη αρχαίου DNA της Ρωμαϊκής και πρώιμης μεσαιωνικής Ιβηρίας. [Credit: Joaquín Suárez]
Καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις των λεγόμενων Σουηβικών πριγκιπισσών, των οποίων οι ταφές εξετάστηκαν σε μια σημαντική μελέτη αρχαίου DNA της Ρωμαϊκής και πρώιμης μεσαιωνικής Ιβηρίας. [Credit: Joaquín Suárez]

Γερμανικοί ηγεμόνες έφτασαν, αλλά ο πληθυσμός παρέμεινε

Η μελέτη αμφισβητεί επίσης την υπόθεση ότι η άφιξη των γερμανικών βασιλείων οδήγησε αναγκαστικά σε μεγάλης κλίμακας αντικατάσταση πληθυσμού. Μετά την αποδυνάμωση της ρωμαϊκής εξουσίας, νέες πολιτικές δυνάμεις αναδύθηκαν σε όλη την Ιβηρική Χερσόνησο. Οι Σουηβοί ίδρυσαν ένα βασίλειο στα βορειοδυτικά, ενώ οι Βησιγότθοι τελικά έλεγχαν μεγάλο μέρος της περιοχής.

Τα γενετικά στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι οι μετανάστες που έφεραν καταγωγή από την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη έφτασαν στην Ισπανία. Οι ερευνητές ανίχνευσαν αυτήν την καταγωγή σε 53 από τα 164 άτομα από την περίοδο της μετανάστευσης, ιδιαίτερα σε αρχαιολογικούς χώρους που σχετίζονται με τον γερμανικό υλικό πολιτισμό και τις ταφές υψηλότερης κοινωνικής θέσης. Ωστόσο, ο ευρύτερος ισπανορωμαϊκός πληθυσμός παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό συνεχής. Οι μετανάστες και οι καθιερωμένες κοινότητες ζούσαν παράλληλα και τα γενετικά στοιχεία δείχνουν ότι οι γάμοι μεταξύ των δύο φύλων σταδιακά έφεραν κοντά την καταγωγή τους.

Αυτό το μοτίβο έρχεται σε αντίθεση με τις εξελίξεις στη Βρετανία μετά τη ρωμαϊκή κυριαρχία, όπου προηγούμενες γενετικές μελέτες έχουν τεκμηριώσει πολύ πιο εκτεταμένες δημογραφικές αλλαγές.

Οι ερευνητές καταλήγουν επομένως στο συμπέρασμα ότι ο πολιτικός έλεγχος και η αντικατάσταση πληθυσμού δεν συμβαδίζουν απαραίτητα. Στην Ιβηρία, ο γενετικός μετασχηματισμός που σχετίζεται με τις ρωμαϊκές αυτοκρατορικές διασυνδέσεις ήταν πιο εκτεταμένος από τις αλλαγές που συνόδευσαν την άνοδο των γερμανικών βασιλείων. Ωστόσο, οι συγγραφείς αναγνωρίζουν σημαντικά κενά στο αρχαιολογικό αρχείο, ιδιαίτερα για την Εποχή του Σιδήρου, την περίοδο της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας και τη βόρεια Ιβηρία. Αυτοί οι περιορισμοί σημαίνουν ότι θα χρειαστεί περαιτέρω έρευνα αρχαίου DNA για την ανασύνθεση της πλήρους δημογραφικής ιστορίας της χερσονήσου.


Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Carrión, P., Olalde, I., et al. (2026). Contrasting demographic impacts of Roman colonization and early medieval migrations in the Iberian Peninsula. Cell. https://doi.org/10.1016/j.cell.2026.09.052


Πηγή: Ναυτεμπορική, ArkeoNews


Δεν υπάρχουν σχόλια