Λουτρά του Τραϊανού: Αποκαλύφθηκαν ρωμαϊκές τοιχογραφίες και ψηφιδωτό με θαλάσσια πόλη

Δημοσιογράφοι καταγράφουν με τις κάμερές τους την τοιχογραφία «Η Ζωγραφισμένη Πόλη», που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990 και έχει πλέον απ...

Δημοσιογράφοι καταγράφουν με τις κάμερές τους την τοιχογραφία «Η Ζωγραφισμένη Πόλη», που ανακαλύφθηκε τη δεκαετία του 1990 και έχει πλέον αποκατασταθεί, στη Ρώμη, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026.
 [Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

Ένα εντυπωσιακό τμήμα αρχαίου ψηφιδωτού, ύψους 15 μέτρων, αποκαλύπτεται στη Ρώμη, μετά την αποκατάσταση του αρχαιολογικού χώρου «Η Ζωγραφισμένη Πόλη», που βρέθηκε τη δεκαετία του 1990 κάτω από τα Λουτρά του Τραϊανού.

Ενα ξεχωριστό σύμπλεγμα αρχαίων τοιχογραφιών και ψηφιδωτών, που θεωρείται το μεγαλύτερο του είδους του από την εποχή της αρχαίας Ρώμης, παρουσιάστηκε την Τρίτη στο κοινό. Πρόκειται για έργα του 1ου αιώνα μ.Χ., στα οποία απεικονίζεται μια παραθαλάσσια πόλη, και τα οποία εντοπίστηκαν κατά τις ανασκαφές στα υπόγεια των Λουτρών του Τραϊανού, στον λόφο Οππιο, κοντά στο Κολοσσαίο.

Ο δήμαρχος της Ρώμης, Ρομπέρτο Γκουαλτιέρι, παρουσίασε την πρόσφατα αποκατεστημένη τοιχογραφία με την ονομασία «Ζωγραφισμένη Πόλη», καθώς και το «Μεγάλο Ψηφιδωτό». Τα δύο έργα είχαν αποκαλυφθεί κατά τις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν τη δεκαετία του 1990.

 [Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

Τμήμα του αποκατεστημένου αρχαίου ψηφιδωτού τοίχου, ύψους 15 μέτρων, από τον χώρο «Η Ζωγραφισμένη Πόλη», που ανακαλύφθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1990 στις υπόγειες κατασκευές οι οποίες χρησίμευαν ως θεμέλια για τα Λουτρά του Τραϊανού, στη Ρώμη, την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026.
 [Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

Η πρόσβαση του κοινού ξεκινά αρχικά με περιορισμένο αριθμό επισκεπτών, έως 15 άτομα κάθε φορά, και μόνο τα Σαββατοκύριακα, στο πλαίσιο δοκιμαστικής περιόδου. Στόχος είναι να παρακολουθηθεί η αντίδραση των ιδιαίτερα ευαίσθητων έργων απέναντι στην αυξημένη υγρασία και τις κλιματικές μεταβολές, πριν αποφασιστεί η ευρύτερη πρόσβαση.

Η τοιχογραφία παρουσιάζει από ψηλά μια πόλη-λιμάνι, περιτριγυρισμένη από τείχη, με κτίρια, θέατρο, ναό, δημόσιες πλατείες και πύργους. Σύμφωνα με τον Γκουαλτιέρι, πρόκειται για τη μεγαλύτερη σωζόμενη τοιχογραφία αυτού του τύπου από την αρχαία Ρώμη, γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη σημασία στην παρουσίασή της στο κοινό.

«Είναι πραγματικά μοναδικά στον κόσμο, τόσο από άποψη καλλιτεχνικής ομορφιάς όσο και λόγω της ιστορικής και τεκμηριωτικής τους αξίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος κατά την παρουσίαση.

Ο έφορος πολιτιστικής κληρονομιάς της Ρώμης, Κλάουντιο Παρίζι Πρεσίτσε, σημείωσε ότι η πόλη που απεικονίζεται στην τοιχογραφία διατηρείται σε εξαιρετική κατάσταση. Ωστόσο, οι αρχαιολόγοι δεν έχουν καταφέρει μέχρι σήμερα να προσδιορίσουν ποια πόλη απεικονίζεται, εκτιμώντας ότι πρόκειται για έναν ιδιαίτερα γνωστό και σημαντικό τόπο της εποχής.

 [Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

Ενα μεγάλο ψηφιδωτό σε τέσσερα επίπεδα

Εξίσου εντυπωσιακό είναι το ψηφιδωτό, το οποίο εκτείνεται σε ύψος περίπου 15 μέτρων και αποτελείται από σύνθετες διακοσμήσεις με κίονες, αρχιτεκτονικά στοιχεία και ανθρώπινες μορφές που αναπτύσσονται σε τέσσερα επίπεδα.

Τα ανώτερα τμήματά του θυμίζουν σκηνικό θεάτρου, ενώ στο κάτω μέρος αποκαλύπτεται μια ακόμα παράσταση πόλης-λιμανιού, η οποία εντοπίστηκε μόλις πρόσφατα, κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης.

Τα Λουτρά του Τραϊανού εγκαινιάστηκαν το 109 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Τραϊανό και καταλάμβαναν έκταση περίπου έξι εκταρίων. Την εποχή εκείνη αποτελούσαν το μεγαλύτερο συγκρότημα λουτρών στον κόσμο. Για την κατασκευή τους ενσωματώθηκε παλαιότερο συγκρότημα λουτρών που συνδεόταν με τη Domus Aurea, ενώ ο σχεδιασμός τους διαφοροποιήθηκε ώστε να αξιοποιούνται καλύτερα οι διαφορετικές θερμοκρασίες του νερού και να βελτιώνεται η εμπειρία των λουομένων.

Λεπτομέρεια του πολυτελούς αρχιτεκτονικού σχεδιασμού στο «Μεγάλο Μωσαϊκό». [Credit: AGI]

Παρουσίαση της αποκατάστασης του Μεγάλου Μωσαϊκού στο εσωτερικό της υπόγειας στοάς των Λουτρών του Τραϊανού και της εξέδρας των Λουτρών του Τραϊανού. [Credit: Valentina Stefanelli]

[Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

[Credit: AP Photo/Andrew Medichini]

Στον χώρο που είναι σήμερα επισκέψιμος περιλαμβάνεται επίσης μια μεγάλη ημικυκλική «βιβλιοθήκη» σε ανώτερο επίπεδο. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι αποτελούσε τμήμα του συγκροτήματος και πως οι επισκέπτες δεν περιορίζονταν μόνο στα λουτρά και την άθληση, αλλά είχαν τη δυνατότητα να συμμετέχουν και σε πολιτιστικές δραστηριότητες.

Πηγή: Καθημερινή, The History Blog